საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის (საია) განცხადებით, გერმანიაში დაფუძნებული ორგანიზაციის, AlgorithmWatch-ის გამოძიება დამატებით კითხვებს აჩენს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გამოყენებული სახის ამომცნობი ტექნოლოგიებისა და მოქალაქეთა უფლებების დაცვის შესახებ.
საიას ინფორმაციით, AlgorithmWatch-ის გამოძიების მიხედვით, შსს 2013 წლიდან სახის ამომცნობ სისტემას რუსული კომპანიის Papillon AO-სგან ყიდულობს. ორგანიზაციის ცნობით, აღნიშნული კომპანია სანქცირებულია უკრაინის, შვეიცარიის, იაპონიისა და აშშ-ის მიერ და რუსეთის კანონმდებლობის შესაბამისად ვალდებულია ითანამშრომლოს რუსეთის უშიშროების ფედერალურ სამსახურთან (FSB).
საიას განცხადებით, გამოძიების მიხედვით, სამინისტროს მიერ გამოყენებული სისტემა ბოლო 11 წლის განმავლობაში ხუთჯერ განახლდა, ხოლო უახლესი ვერსია – Polyface 3.7.0 – შსს-ს 2025 წლის ივნისში მიეწოდა.
ორგანიზაციის განმარტებით, სატენდერო დოკუმენტაციის მიხედვით, შსს-მ მოითხოვა პროგრამის ისეთი ლიცენზია, რომელიც ოპერატორთა შეუზღუდავი რაოდენობის მუშაობის შესაძლებლობას იძლევა. საიას შეფასებით, AlgorithmWatch-ის გამოძიება მიუთითებს, რომ ეს ცვლილება შესაძლოა უკავშირდებოდეს მასშტაბური საპროტესტო აქციების მონიტორინგის შესაძლებლობის გაფართოებას.
საიას ინფორმაციით, გამოძიებაში ასევე აღნიშნულია, რომ სისტემა სახეების იდენტიფიცირებისთვის იყენებს სამოქალაქო რეესტრში დაცულ ფოტოსურათებს და შეუძლია მათი შედარება წინასწარ ატვირთულ ფოტოებთან, მათ შორის სოციალური მედიისა და სხვა გარე წყაროებიდან მიღებულ გამოსახულებებთან.
„ასეთი ტექნოლოგიების გამოყენება, მათი მახასიათებლების შესახებ საკმარისი ინფორმაციის არარსებობის და ადამიანის უფლებათა დაცვის საკანონმდებლო გარანტიების ნაკლებობის პირობებში, მშვიდობიანი პროტესტის წინააღმდეგ, ცალსახად პროტესტის ჩახშობას, შეკრების თავისუფლებით სარგებლობისთვის ადამიანების დასჯას და საზოგადოებაში მსუსხავი ეფექტის შექმნას ემსახურება“, – ნათქვამია საიას განცხადებაში.
ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ AlgorithmWatch-ის გამოძიება კიდევ უფრო აძლიერებს კითხვებს მშვიდობიანი პროტესტის მონაწილეების შესაძლო არალეგიტიმური მეთვალყურეობისა და პერსონალური მონაცემების უსაფრთხოების შესახებ და მოუწოდებს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, გამოქვეყნებულ ინფორმაციასთან დაკავშირებით განმარტებები გააკეთოს.
