ორგანიზაციების შეფასებით, 28 ოქტომბერს პარლამენტში წარდგენილი საკანონმდებლო პაკეტი არჩევნების შედეგებზე სასამართლო კონტროლს ასუსტებს, აუქმებს ხმების სავალდებულო გადათვლის მექანიზმს და საარჩევნო ადმინისტრაციაში გადაწყვეტილებების მიღებას კიდევ უფრო ცენტრალიზებულს ხდის.
განსაკუთრებით საგანგაშოდ მიიჩნევენ ცვლილებას, რომლის მიხედვითაც, ცენტრალური საარჩევნო კომისიის შემაჯამებელი ოქმის გასაჩივრება მხოლოდ მექანიკური ან ტექნიკური შეცდომების გამოსწორების მიზნით დაიშვება. სხვა საფუძვლით წარდგენილ სარჩელს სასამართლო წარმოებაში აღარ მიიღებს.
„ამგვარი შეზღუდვა არჩევნების საბოლოო შედეგების შეჯამების ეტაპზე გამორიცხავს სისტემური დარღვევებისა და არჩევნების შედეგებზე მათი ერთობლივი გავლენის შესახებ დავას“, – აღნიშნულია განცხადებაში.
ორგანიზაციების განმარტებით, საარჩევნო დარღვევების სისტემური ხასიათი შესაძლოა მხოლოდ სხვადასხვა უბნის შედეგებისა და მთლიანი საარჩევნო პროცესის ერთობლივი ანალიზით გამოვლინდეს. შესაბამისად, ცალკეულ უბნებზე დავის შესაძლებლობა საბოლოო შედეგების სრულფასოვან სასამართლო კონტროლს ვერ ჩაანაცვლებს.
კანონპროექტი ასევე აუქმებს საოლქო საარჩევნო კომისიების ვალდებულებას, შემთხვევითი შერჩევით ხუთი უბნის შედეგები ხელახლა გადათვალონ. ორგანიზაციების შეფასებით, ეს მექანიზმი ხმების დათვლის სიზუსტის გადამოწმებისა და შესაძლო მანიპულაციების პრევენციის მნიშვნელოვანი გარანტია იყო.
ცვლილებების თანახმად, ადგილობრივი და საერთაშორისო სადამკვირვებლო ორგანიზაციების რეგისტრაციის საკითხს კომისიის ნაცვლად მისი თავმჯდომარე ერთპიროვნულად გადაწყვეტს. განცხადების ავტორები მიიჩნევენ, რომ კოლეგიური გადაწყვეტილების გაუქმება ზრდის სუბიექტური და პოლიტიკურად მოტივირებული გადაწყვეტილებების რისკს.
საკანონმდებლო პაკეტი საარჩევნო სუბიექტებისთვის ფინანსური ანგარიშგების ვადას 12-დან 5 დღემდე ამცირებს, ხოლო მეორე ტურისთვის დამკვირვებლებისა და მედიის წარმომადგენლების რეგისტრაციის ვადას ორი დღით ზღუდავს.
ამასთან, მაუწყებლებსა და გაზეთებს აღარ ექნებათ შესაძლებლობა, რომელიმე საარჩევნო სუბიექტის მიერ გამოუყენებელი უფასო სარეკლამო დრო ან ფართობი სხვა მონაწილეებს გადაუნაწილონ. ორგანიზაციების შეფასებით, ეს შეზღუდვა განსაკუთრებით მცირე და ნაკლები რესურსის მქონე პარტიებს დააზარალებს.
განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ კანონპროექტის მომზადებას წინ არ უძღოდა საჯარო განხილვა ან კონსულტაციები დაინტერესებულ მხარეებთან, მათ შორის, საარჩევნო ადმინისტრაციასთან.
სამი ორგანიზაციის შეფასებით, ცვლილებები ეწინააღმდეგება საარჩევნო რეფორმების შესახებ ვენეციის კომისიის სტანდარტებს და კიდევ უფრო ასუსტებს არჩევნებზე საზოგადოებრივი და სასამართლო კონტროლის მექანიზმებს.
